Właściwa uprawa roślin jest kluczem do sukcesu jakim jest ich właściwy rozwój. Wszystkie elementy uprawy należy traktować kompleksowo, bo zaniedbanie nawet jednego może utrudnić dojście do upragnionego celu jakim są piękne, smaczne i zdrowe owoce.

Borówka wysoka

Roślina pochodzi z Ameryki Północnej. Krzewy osiągają do 1,3-2,0 m wysokości. Owocują od 2 roku po posadzeniu. Żyją 20-30 lat. W pełni owocowania wydajność z krzewu wynosi 4-8 kg. Kwitną od 7-10 maja przez okres 3 tygodni. Wytrzymują mrozy do (-22) - (-25)°C. Łatwo odbudowują koronę po uszkodzeniach mrozowych. Jagody zebrane w grona barwy ciemnoniebieskiej z pięknym srebrzystym nalotem, o jasnym miąższu. Bardzo smaczne i o dużej wartości odżywczej. Są doskonałe do bezpośredniego spożycia oraz na mrożonki i przetwory.

Właściwości lecznicze

Owoce bogate są w cukry, pektyny, garbniki, liczne kwasy organiczne (m.in. cytrynowy, jabłkowy, bursztynowy, witaminy C i B, sole mineralne, mikroelementy i barwniki (antocyjany i karotenoidy), błonnik.

Garbniki zawarte w owocach hamują rozwój drobnoustrojów chorobotwórczych przewodu pokarmowego przez co leczą biegunki. Działają także odtruwające, gdyż mają zdolność wiązania toksyn bakteryjnych i metali ciężkich. Pektyny regulują pracę jelit, a antocyjany wpływają korzystnie na pracę układu krążenia. Substancje czynne działają również uspokajająco na system nerwowy. Ostatnie badania wykazały bardzo dużą zawartość przeciwutleniaczy m. In. Witaminy A, C, E i antycyjany. Są to substancje neutralizujące tzw. Wolne rodniki, których powstaniu sprzyja zanieczyszczenie środowiska, dym papierosowy i promieniowanie UV. Działanie neutralizujące zapobiega powstawaniu nowotworów.

Dobór stanowiska

Borówka wymaga gleb przepuszczalnych, dość próchnicznych, kwaśnych (pH KCl 3,5-4,5), osłoniętych od wiatrów, słonecznych, wilgotnych. Są to najczęściej gleby przyleśne.

Na działce glebę można łatwo zakwasić stosując torf wysoki lub siarkę. Stosując niewielką dawkę odleżałego obornika, doskonale wzbogacamy glebę w próchnicę i mikroelementy. Torf i odleżały obornik miesza się z górną warstwą gleby do głębokości 40 cm i średnicy 0,7-1,0 m. Po posadzeniu i podlaniu krzewy ściółkuje się przekompostowanymi trocinami lub korą z drzew iglastych.

Na glebach cięższych na l rok przed posadzeniem krzewów stosujemy siarkę w ilości ok. 0,5 kg/10 m2 stosując jednorazowo ok. 0,1 kg (przekopując do głębokości 20 cm).

Na glebach ciężkich i zasadowych należy wykopać dołki ok. 120 cm średnicy i głębokości 40 cm, odizolować ściany folią i wypełnić dołki mieszaniną torfu wysokiego (kwaśnego), piasku, przekompostowanych trocin lub kory drzew iglastych oraz odleżałego obornika w stosunku 2:1:1:1.

Termin sadzenia

Sadzimy wczesną jesienią lub wiosną materiał rozmnażany wegetatywnie 2-3 letni w pojemnikach lub z bryłą korzeniową. Sadzimy kilka odmian od wczesnych do późnych. Zapewniamy sobie owoce od połowy lipca do końca września.

Rozstawa

Na działce sadzimy krzewy w rozstawie np. 1,5 x 1,5 m a na plantacjach wielkotowarowych 3,0 x 1,0 m.

Nawadnianie

Tuż po posadzeniu i w pierwszych latach uprawy czynnikiem bardzo ograniczającym wzrost i owocowanie roślin jest brak wody. Płytki system korzeniowy roślin wymaga dużej dbałości w dostarczeniu wody roślinie. W okresach bezdeszczowych podlewamy krzewy w ilości ok. 15-20 l. wody na l krzew co najmniej l raz w tygodniu. Najbardziej newralgicznym okresem dla rozwoju i planowania roślin to późna wiosna i początek lata.

Ściółkowanie

Przekompostowane trociny lub kora oraz igliwie, są doskonałym materiałem do ściółkowania. Ściółka dostarcza roślinom substancji organicznej, zmniejsza straty wody i znacznie ogranicza zachwaszczenie. Co 2-3 lata rozkładająca się ściółka powinna być uzupełniana. Przy zastosowaniu ściółek należy pamiętać o zwiększeniu dawek nawozów (zwłaszcza azotu).

Nawożenie mineralne (wg instrukcji SGGW)

Najlepszym nawozem azotowym jest siarczan amonu lub saletra amonowa. Stosowane od początku kwietnia do początku lipca w ilości l łyżki stołowej na wiadro wody w odstępach co 10 dni, zabezpiecza zapotrzebowanie rośliny w azot. Nawozy wieloskładnikowe: Mis-3 lub Fructus 2 stosuje się w ilości:
l rok - 30g; 2 rok - 30g; 3-4 rok - 40-50g; 6 i dalsze - 150g.

Cięcie

Do 4 roku po posadzeniu zaleca się usuwanie pędów chorych, płożących, złamanych, uszkodzonych przez mróz.

Od 5 roku stosujemy cięcie prześwietlające i odmładzające, przez wycinanie lub skracanie najstarszych pędów zagęszczających koronę. Usuwamy pędy, które nie dają przyrostów.

Zbiór jagód

Jest kilkakrotny w odstępach tygodniowych. Owocowanie różnych odmian trwa od połowy lipca do końca września.

Odmiany uprawne (wg pory dojrzewania)

Wczesne: Earliblue, Duke
Średnio-wczesne: Collins, Patriot, Spartan, Bluejay, Sunrise
Średnie: Bluecrop, Berkeley, Bluegold
Późne: Herbert, Brigitta, Nelson, Darrow, Lateblue, Meader


Jeżyna i malinojeżyna

Jeżyna i malinojeżyna należą do rodzaju Rubus, rodziny różowatych ( Rosaceae Juss ), rzędu różowców ( Rosales ). Są to krzewy wieloletnie, których częściami trwałymi są system korzeniowy i szyjka korzeniowa. Kwiatostany są groniaste lub wierzchotkowe. Kwiaty są przeważnie obupłciowe. Owoce są złożone z wielu drobnych pestkowców.

Wymagania klimatyczno-glebowe

System korzeniowy jeżyny i malinojeżyny wykazuje dużą wytrzymałość na mróz, natomiast wrażliwsze są pędy. Pod uprawę nie nadają się tereny będące zastoiskami mrozowymi, a także obszary nadmiernie wilgotne lub suche. Najlepsze gleby to III i IV klasa o pH 6.0-6.5.

Termin sadzenia

Sadzimy jesienią lub wiosną materiał rozmnażany wegetatywnie 1-2 letni w pojemnikach lub z bryłą korzeniową. Rośliny mocujemy do konstrukcji, altan, ścian i murów.

Rozstawa

Na dużych plantacjach 3.0 x 0.5 m., amatorsko 1.5 x 1.5 m.

Uprawa gleby

Przed założeniem plantacji należy dokładnie zniszczyć chwasty trwałe. W tym celu wskazana jest wcześniejsza uprawa roślin zmniejszających zachwaszczenie gleby (okopowe lub kapustne). W przypadku dużego zachwaszczenia celowe jest użycie herbicydów. W celu użyźnienia gleby można zastosować obornik w dawce 40-60 t/ha.Na plantacji najlepszą formą uprawy gleby jest ugór herbicydowy lub wyściełanie rzędów folią.

Nawożenie mineralne

W zależności od żyzności gleby nawozy azotowe w dawce 30-60 kg N/ha, potasowe 40-80 kg K2O na 1 ha.

Zbiór owoców

Rozpoczyna się w połowie sierpnia i trwa do września.


Winorośl

Winorośl jest rośliną długowieczną. Krzew wytwarza przeważnie głęboki system korzeniowy, którego rozłożenie zależy od struktury, wilgotności i zasobności gleby. Winorośl późno rozpoczyna wegetację. Pąki rozwijają się pod koniec kwietnia. Największy przyrost roślin przypada na maj-lipiec . Kwitnienie przypada na połowę czerwca i trwa około 2 tygodnie. Kwiaty są obupłciowe. Owocowanie w zależności od odmiany sierpień-październik.

Wymagania klimatyczno-glebowe

Winorośl jest rośliną ciepłolubną, wymaga długiego okresu wegetacyjnego. Wrażliwa na niskie temperatury zimą i na wiosenne przymrozki. Jest gatunkiem światłolubnym. Winorośl nie ma dużych wymagań glebowych. Najlepsze są gleby lekkie, próchniczne. Odczyn gleby pH 6.0-7.0. Poziom wody nie wyższy niż 1.5-1.8 m. Roślina stosunkowo odporna na suszę.

Termin sadzenia

Sadzonki niepojemnikowane sadzi się w październiku lub na początku kwietnia. Sadzonki w pojemnikach można sadzić w okresie całej wegetacji. Dla sadzonek ulistnionych najlepszym okresem sadzenia jest maj-sierpień. Rośliny mocujemy do konstrukcji.

Rozstawa

Odległość między rzędami powinna wynosić 1.5-3.0 m, a w rzędzie 0.8-1.8 m.

Uprawa gleby

Przed posadzeniem roślin należy się pozbyć chwastów trwałych-herbicydy i poprawić żyzność gleby poprzez nawiezienie przeferentowanego obornika w dawce 4-8 kg/m2.
Po posadzeniu najlepiej utrzymywać ugór mechaniczny lub herbicydowy, można stosować też ściółki ( torf, kora lub trociny ).

Nawożenie

Na glebach średnio zasobnych wystarczą dawki-100 kg N, 50 kg P2O5 i 50-100 kg K2O na 1 ha ( 100 kg/ha odpowiada 10 g na 1 m2 ).

Cięcie

Cięcie polega na usuwaniu części jednorocznych przyrostów i zbędnego starego drewna. Cięcie reguluje siłę wzrostu krzewu i wysokość plonu. Sposób cięcia zależy też od rodzaju prowadzenia rośliny.

Zbiór owoców

Winogrona zbiera się po osiągnięciu dojrzałości konsumpcyjnej, gdyż nie dojrzewają one po zdjęciu z krzewu. Winorośl owocuje na pędach jednorocznych. Krzewy dają pierwszy wysoki plon w trzecim roku po posadzeniu.